Veel gestelde vragen over Qi Gong


LaatsteN 18 balance

Qi Gong kan veel betekenen voor het welzijn van medewerkers binnen bedrijven. Door zich bewuster te worden van hun houding en handelingen en deze gaan verbeteren, zullen ze zich snel beter voelen en zal het aantal klachten verminderen. Hierdoor daalt het ziekteverzuim en absenteïsme.

Voor wie meer wil weten over Qi Gong en zijn vele mogelijkheden geven we hier antwoord op enkele veel gestelde vragen:

  1. Wat is Qi Gong?
  2. Welk is het verband met Taichi
  3. Waarom is Qi Gong minder gekend dan Taichi?
  4. Wat is het verschil met gymnastiek?
  5. De essentie van Qi Gong
  6. Belangrijkste effecten van Qi Gong
  7. Wie heeft baat bij het beoefenen van Qi Gong?
  8. Heeft Qi Gong therapeutische waarde?
  9. Helpt Qi Gong tegen stress?

Wat is Qi Gong?

In het Chinees betekent Qi, 'energie' en Gong 'werken met, cultiveren en ontwikkelen van'. Het komt dus neer op het leren werken met energie. Vooral dan de energie van het menselijke lichaam.

Qi Gong is de studie van houding en beweging en leert de mens bewust om te gaan met zijn eigen lichaam en energie. Qi Gong maakt gebruik van alle wetten van de fysica om krachten te ontwikkelen, te ontplooien en te sturen. Zo leert men bij het Qi Gong vooral de skeletstructuur te gebruiken wanneer men krachten wil zetten en minder de spierkracht.

Qi Gong zorgt ervoor dat we ons leren ontspannen en op die manier onze gewrichten open te zetten om krachten en energie door te laten.

Qi Gong ontstond in China, meer dan 5000 jaar voor Christus. Aanvankelijk noemde het Daojing, wat zoveel wil zeggen als 'schudden met botten en pezen' en werd gebruikt als preventieve oefening tegen reuma en artrose, wat destijds daar veel voorkwam ten gevolge van de moeilijk klimatologische omstandigheden waarin de mensen toen leefden.

Wat is het verband tussen Taichi en Qi Gong?

Taichi is eigenlijk een krijgskunst en vindt zijn wortels in het Dim Mak dat ontwikkeld werd in de 13e eeuw na Christus.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om de Dim mak puntencombinaties te verbergen zodat beoefenaars ze konden oefenen zonder dat leken wisten wat ze aan het doen waren.

Later kreeg het een zachtere vorm en werd het vooral omwille van de vloeiende bewegingen en de gezondheid beoefend. Dankzij de Chinese regering werd Taichi vrij snel wereldwijd bekend.

Taichi bestaat uit een vorm met daarin verschillende bewegingen die ieder meestal maar één keer uitgevoerd worden. Het kost daarom wat tijd om de hele vorm onder de knie te krijgen.

Qi Gong daarentegen werkt met allemaal op zich staande oefeningen die meerdere malen achter elkaar uitgevoerd worden en is derhalve makkelijker aan te leren.

Dikwijls worden bij Taichi bepalende bewegingen geïsoleerd en afzonderlijk beoefent om ze in te trainen, dan maakt men er eigenlijk een Qi Gong oefening van.

Als je het met muziek zou vergelijken, kan je stellen dat Taichi het bespelen is van een instrument en dat Qi Gong de notenleer is. Zonder notenleer kan je wel wat met muziek, maar je zal steeds beperkt zijn. Dat is in de relatie Taichi/Qi Gong niet anders.

Het valt op dat weinig mensen Qi Gong kennen, terwijl bijna iedereen Taichi kent?

Qi Gong is altijd wat stiefmoederlijk behandelt omdat het minder sierlijk oogt en soms als saai beschouwt wordt vermits men langere tijd met eenzelfde oefening bezig is.

Vele mensen kennen Qi Gong dan ook vooral als opwarming voor Taichi.

Qi Gong is studeren en zoeken naar de essentie en dat vergt veel tijd en oefening. Men groeit in Qi Gong niet met steeds meer oefeningen en vormen te leren, maar juist door oefeningen uit te diepen en op zoek te gaan naar hun essentie en diepere waarde.

Qi Gong is een diepte studie, wat niet wil zeggen dat het niet recreatief beoefent kan worden. Integendeel, de eenvoud van de oefeningen maakt het mogelijk altijd en overal Qi Gong te beoefenen.

Helaas zijn er weinig goede Qi Gong leraren die zich alleen of voornamelijk op Qi Gong richten. Omdat er minder aanbod van lessen is, bereik je minder mensen.

Daar probeert de Qi Gong academie in Lommel verandering in te brengen door lerarenopleidingen op hogeschool niveau aan te bieden. Op die manier kunnen meer mensen op een verantwoorde en doordachte manier kennis maken met deze boeiende discipline.

Wat is het verschil tussen Qi Gong en gymnastiek?

Wanneer een leek een Qi Gong beoefenaar bezig ziet, dan lijkt het alsof die rustige gymnastiek oefeningen aan het doen is.

Veel oefeningen zijn inderdaad vergelijkbaar met gymnastiek.

Het grote verschil zit erin dat men bij gymnastiek vooral op de spieren werkt en dat de meeste oefeningen bedoelt zijn om de spieren te trainen en te ontwikkelen of soepel te houden.

Bij Qi Gong daarentegen wordt er vooral met de skeletstructuur gewerkt. We proberen net het gebruik van de grote oppervlakte spieren te verminderen omdat die spieren veel energie verbruiken, sneller verzuren en verouderen.

Daarom werken we in Qi Gong met de mechanica van de skeletstructuur om dankzij het op elkaar afstemmen van de gewrichten krachten over te brengen. Om het skelet te bewegen maken we gebruik van de kleinere, interne spieren.

Bij gymnastiek is het soepel houden van het lichaam en de spieren het doel.

Bij Qi Gong daarentegen is dat maar een bijkomstigheid en een positief neveneffect. Het eigenlijke doel van Qi Gong is het leren ontwikkelen en toepassen van krachten, het leveren van prestaties met minder kracht en inspanning en dus met minder energie verbruik.

Is dat dan de essentie van Qi Gong?

Zoals eerder gezegd, komt het er bij Qi Gong op neer om op zoek te gaan naar de essentie van een beweging en deze zo doeltreffend mogelijk met zo weinig mogelijk inspanningen uit te voeren.

Laat mij een voorbeeld geven.

Mijn buurman was een oude boer en regelmatig hielp ik hem wat bij karweien.

Zo waren we eens gras aan het maaien. Mijn buurman had een zeis en ik een bosmaaier en we zouden ieder een even groot stuk doen. Ik begon enthousiast vanuit mijn schouders met mijn bosmaaier te werken en lachte met mijn buurman omdat hij trager was.

Na een tijdje echter kreeg ik het zwaarder en zwaarder en kon nog amper mijn schouders bewegen. Mijn buurman daarentegen ging rustig op zijn zelfde tempo door en kreeg zijn stuk af in minder dan de helft van de tijd van mij. Op het einde was ik helemaal verzuurd en doodop terwijl het bij hem leek alsof hij een rustige wandeling had gemaakt. Nu was het zijn beurt om te lachen.

Ik vroeg hem hoe dat kwam.

Hij vertelde dat hij als kind van 10 een zeis in zijn handen geduwd kreeg en met de volwassen mee moest gaan maaien. In het begin deed hij het ook al 'kappend' vanuit de schouders en was doodop na een tijdje. Stoppen was echter geen optie.

Na enkele dagen besloot hij dan maar te kijken hoe de ouderen het deden en zag hoe zij de zeis rustig vanuit de heup bewogen en lieten 'glijden' over de grond en snijden door het gras. Hij besloot hun na te doen en leerde zo meer resultaat te bekomen met minder inspanning. In feite leerde hij toen Qi Gong.

Later moest ik van hem een balk doorzagen. Met veel kracht probeerde ik de zaag door het hout te 'duwen' tot ze uiteraard na een tijdje vast kwam te zitten. Ik verweet mijn buurman dat hij mij een botte zaag gegeven had.

Hij lachte, wrikte de zaag los en zette ze rustige tegen zijn duim op het hout. Hij maakte een kleine snede en bewoog dan vanuit zijn heup en liet de zaag rustig heen en weer glijden door het hout. Kijk, zei hij: "jij moet niet zagen, je moet de zaag haar werk laten doen". Dit was mijn tweede les in de essentie van het Qi Gong!

Want daar gaat het eigenlijk om bij het Qi Gong. De Chinezen waren al heel vroeg een agrarische bevolking en in het begin waren er geen machines zodat al het werk manueel diende te gebeuren. Dat vergde heel zware en repetitieve handarbeid zoals uren voorover gebogen staan in een rijstveld, maaien, hooien, ploegen, zaaien, noem het maar...

Wanneer ze al deze handelingen met spierkracht deden, zouden ze hun lichaam belasten en uitputten. Dat hielden ze niet vol.

Als je bijvoorbeeld een baal hooi op een wagen moet gooien, dan kan je de eerste pakken met spierkracht doen. Probeer dat maar bij het zoveelste pak dat hoog op de wagen moet....

Oude boeren hebben geleerd om dat met de riek vanuit de heup te doen, met daarna een slangenbeweging van de ruggenwervels en houden dat lang vol.

Dus gingen de Chinezen hun handelingen bestuderen en kijken hoe ze die konden uitvoeren door hun biomechanica juist in te zetten. Hun skeletstructuur te gebruiken en minder hun spierkracht. Ze leerden daarbij heel hun lichaam in te zetten en niet alleen een klein stukje.

Ik probeerde de balk door te zagen door alleen mijn schouders en armen te gebruiken. Mijn buurman gebruikte zijn hele lichaam vanuit zijn heup!

Wat zijn de belangrijkste effecten van Qi Gong?

In de eerste plaats zorgt Qi Gong ervoor dat mensen beter (terug) in contact komen met hun eigen lichaam.

Dat gebeurt ondermeer door zeer eenvoudige oefeningen waarbij we alle gewrichten van het lichaam laten bewegen in vier richtingen: links/recht, voor/achter, 8 vorm en cirkel. We beginnen met de voetzolen en lopen de verschillende gewrichten van heel het lichaam af. Gaandeweg worden die gewrichten samen gebruikt.

Tijdens de oefeningen blijven we de hele tijd met onze aandacht in het gewricht waar we mee bezig zijn. Bij Qi Gong geldt immers de regel dat de energie gaat waar de aandacht is.

Door de gewrichten zacht en vloeiend te bewegen, gaan we ze als het ware smeren en loszetten. Er komt meer ruimte tussen en de spieren ontspannen zich zodat er minder druk op komt.

Maar niet alleen het gewricht waar we mee bezig zijn, is aan het werk. Bij elke oefening is het volledige lichaam altijd in beweging, zij het dan op een subtiele manier. De beweging impliceert ook een betere doorbloeding en omdat we letten op een goede ademhaling komt daar ook nog eens een betere zuurstof voorziening bij. Alle organen en cellen gaan daardoor beter functioneren. Wat een duidelijk preventief effect heeft op onze gezondheid.

Door met de aandacht bij de oefening te blijven worden we bewuster van die plaatsen in het lichaam. Bovendien neemt onze gevoeligheid toe waardoor we ons van alsmaar fijnere en subtielere dingen bewust worden. Hierdoor worden we sneller bewust van signalen van ons lichaam zodat we eerder kunnen reageren en ziekten of problemen voorkomen.

Heeft iedereen baat bij het beoefenen van Qi Gong?

Elke beweging is beter dan geen beweging, zeker als ze ons lichaam niet belast. Door bewust, traag en zacht te bewegen belasten we ons lichaam niet, waardoor Qi Gong door iedereen beoefent kan worden.

Belangrijk is dat Qi Gong werkt vanuit mogelijkheden van mensen en niet vanuit beperkingen.

Bij vele sporten of disciplines vertrekt men van een bepaalde oefening die de deelnemers moeten proberen uit te voeren. Dat lukt niet iedereen direct waardoor mensen zich in de eerste plaats bewust worden van hun beperking. Velen haken daardoor vroegtijdig af.

Precies daarom vinden bijvoorbeeld fibromyalgie, cvs en reuma patiënten moeilijk een sport. En dat terwijl bewegen voor hen juist heel belangrijk is.

Bij Qi Gong vertrekt iedereen van datgene wat hij of zij nog kan en ondanks het feit dat men Qi Gong in groep beoefent, is iedereen toch individueel met zichzelf bezig.

Als iemand bijvoorbeeld zijn arm maar lichtjes kan optillen, dan doet die gewoon die beweging en niet meer. We belonen ons lichaam daardoor en laten het blijken dat we blij zijn dat het dat nog kan. Maar we doen die oefening wel zoveel mogelijk en mogelijks (wellicht) gaat het na een tijdje zelfs beter en komen we net iets verder.

Qi Gong leert beoefenaars ook hun eigen grenzen te ontdekken en te aanvaarden. Het is zeker niet de bedoeling onszelf te forceren of te bewijzen. Er zit geen enkel competitief aspect aan Qi Gong.

Is men al moe na enkele minuten? Geen probleem, neem even pauze of ga zitten. Wanneer het beter gaat, kan je altijd nog wat verder doen.

Op deze manier leert ons lichaam dat we het begrijpen en dat we er respect voor hebben. Hiervoor zal het ons belonen door steeds meer zijn best te gaan doen en uiteindelijke die grenzen beetje bij beetje te verleggen. Maar dit is zeker geen streven, het gebeurt gewoon als het moet gebeuren.

In de praktijk staan wij keer op keer verwondert van de mogelijkheden en de prestaties die de mensen op die manier leveren.

Heeft Qi Gong ook therapeutische waarde?

Er zijn heel veel voorbeelden van de helende effecten van Qi Gong en wij worden binnen de academie voortdurend geconfronteerd met mensen die van verschillende kwalen genezen nadat ze begonnen zijn met Qi Gong beoefenen.

Toch moeten we dit wat nuanceren. Het is niet Qi Gong wat heelt, maar het zijn de mensen die zichzelf helen. Qi Gong is daarbij alleen een hulpmiddel, een katalysator. Het menselijke lichaam heeft een gigantisch zelf genezend vermogen en de Qi Gong oefeningen activeren dat.

Maar het zijn niet alleen de oefeningen, het is de gehele filosofie achter het Qi Gong, het bewust worden van het eigen lichaam, ernaar luisteren en er respect voor opbrengen. Het feit dat men beweegt, zich ontspant, anders en positiever gaat denken.

Niet bij de pakken blijven zitten, maar de eigen mogelijkheden benutten en ontplooien. Niet afhankelijk worden van medicijnen en hulp van anderen, maar werken aan zelfredzaamheid, enz...

Qi Gong maakt heel veel dingen wakker bij een mens.

Toch dienen wij het in de eerste plaats te zien als een bewegingsinstrument binnen de preventieve gezondheidszorg, eerder dan een therapie.

Kan Qi Gong dan ook nuttig zijn voor bedrijven?

In bedrijven is er heel veel absenteïsme en ziekte verzuim omwille van tal van werk gerelateerde kwalen.

Heel dikwijls ligt de houding en de werkwijze aan de basis daarvan. Mensen die uren achter hun computer hangen of liggen, of lang achter elkaar op de verkeerde manier in de auto zitten. Handelingen die met teveel spierkracht uitgevoerd worden....

Sommige jobs zijn op zich al heel belastend, zoals poetspersoneel of mensen in de bouw, fabrieksarbeiders, enz...

We merken de laatste jaren een steeds groter worden bewustzijn van de bedrijfsleiding hieromtrent. Bedrijven zijn meer bekommerd met het welzijn van hun medewerkers. Deels uit menselijke overwegingen, maar ook omdat ze zich bewustzijn van de grote kosten en omdat ze weten dat medewerkers die zich goed voelen beter presteren en minder snel van baan veranderen.

Qi Gong biedt voor bedrijven het voordeel dat het de medewerkers bewust maakt van het belang van een goede houding en dat het ze leert hoe ze beter kunnen presteren met minder inspanning door hun skeletstructuur te gebruiken eerder dan hun spierkracht.

Bovendien biedt Qi Gong zeer eenvoudige oefeningen die iedereen kan leren op korte termijn en die men snel overal kan toepassen. Er zijn zittende Qi Gong oefeningen voor in de wagen of achter de computer. Of staande oefeningen voor achter zijn bureaustoel of voor mensen die lang moeten staan.

Hierdoor kan men zorgen voor een ontspanning en betere doorbloeding. Het zijn kleine dingen die niet veel kosten, maar die een wereld van verschil kunnen maken.

Helpt Qi Gong ook tegen de ziekte van deze tijd: Stress?

Door Qi Gong oefeningen wordt de aandacht naar het lichaam gebracht, waardoor we minder in ons hoofd gaan zitten. We worden ons steeds beter bewust van het lichaam en van de spanningen die er zijn.

Onder invloed van de oefeningen gaat het lichaam zich ontspannen. Hierdoor merken we het verschil tussen de gebieden zonder spanning en die waar blokkades en spanningen zijn.

Met onze aandacht brengen we dan trilling naar de blokkades waardoor die geleidelijk aan loslaten.

Door die ontspanning lossen we de spanningen van de stress op wat ont stressend werkt.